Zie je lichte, vage vlekjes in het gezicht van je kind? Of heb je zelf witte plekjes die in de zomer meer opvallen? Dan kan het gaan om pityriasis alba, een goedaardige huidaandoening die vanzelf overgaat. Hieronder lees je wat pityriasis alba is, hoe het ontstaat en wat je eraan kunt doen.
Pityriasis alba is een milde huidaandoening die nauw verwant is aan eczeem. De naam betekent letterlijk "witte schilfering". De aandoening staat ook wel bekend als zomereczeem, omdat de vlekjes in de zomermaanden meer opvallen door het contrast met de om hen heen bruinende huid.
Pityriasis alba is onschuldig en niet besmettelijk. Kinderen met pityriasis alba hoeven niet thuis te blijven van school of sport. De vlekken verdwijnen in de meeste gevallen vanzelf, al kan dat maanden tot jaren duren.
De vlekjes bij pityriasis alba zijn onscherp begrensd, lichter dan de omgevende huid en soms licht schilferend. Je ziet ze het vaakst in het gezicht: op de wangen, het voorhoofd en de kin. Soms zitten ze ook op de nek, schouders of armen. De vlekjes variëren in grootte van 0,5 tot 2 centimeter in doorsnede. Jeuk komt soms voor, maar de vlekjes zijn over het algemeen pijnloos.
In de wintermaanden vervagen de vlekjes en zijn ze nauwelijks zichtbaar. In de zomer vallen ze meer op, omdat de omliggende huid bruint door UV-straling terwijl de aangedane plekken dat niet doen. Op een donkere huid zijn de vlekken ook buiten de zomer goed zichtbaar en zorgen ze vaker voor ongerustheid.
Pityriasis alba treft voornamelijk kinderen en tieners tussen de 3 en 16 jaar. Jongens en meisjes krijgen het even vaak. Kinderen met een aanleg voor eczeem, hooikoorts of astma hebben een grotere kans op pityriasis alba. Ook erfelijkheid speelt een rol: als eczeem in de familie voorkomt, is de kans groter dat een kind pityriasis alba ontwikkelt.
Op een donkere huid vallen de lichte vlekjes meer op, omdat het kleurverschil groter is. Bij kinderen met een lichte huid zie je soms alleen een droge, schilferige plek zonder duidelijk kleurverschil. Pityriasis alba kan ook bij volwassenen voorkomen, maar dat is zeldzamer.
De exacte oorzaak van pityriasis alba is niet bekend. Duidelijk is wel dat de aandoening samenhangt met een milde vorm van eczeem. Bij eczeem raakt de huid ontstoken. De pigmentcellen in de onderste huidlaag reageren hierop door minder pigment aan te maken, of ze kunnen het tempo van de sneller delende huidcellen in de eczeemplekken niet bijhouden. Hierdoor ontstaat een lichtere plek.
Zonlicht maakt dit kleurverschil groter: de gezonde omliggende huid bruint, de aangedane plek niet. Gebruik bij blootstelling aan de zon altijd een goede zonnebrandcrème om dit verschil zo klein mogelijk te houden.
De vlekjes van pityriasis alba lijken soms op die van vitiligo of een schimmelinfectie. Het onderscheid is belangrijk, omdat de behandeling verschilt. De tabel hieronder laat de belangrijkste kenmerken zien.
Bij twijfel kan een arts de vlekjes bekijken met een speciale lamp om vitiligo uit te sluiten. Bij een mogelijke schimmelinfectie worden huidschilfers onder de microscoop onderzocht. In de meeste gevallen is pityriasis alba goed herkenbaar op het oog en is aanvullend onderzoek niet nodig.
Pityriasis alba verdwijnt vanzelf, dus je hoeft niet altijd iets te doen. Is er schilfering of jeuk, dan helpt een vettige vochtinbrengende crème. Breng die dagelijks aan op de aangedane plekken. Kies een crème die past bij jouw huidtype.
Als er nog actief eczeem aanwezig is, kan een milde corticosteroïdcrème de ontsteking verminderen. Dit heeft ook een positief effect op de lichte vlekken. In zeldzame gevallen, bij uitgebreide pityriasis alba die niet reageert op crèmes, overweegt een arts lichttherapie voor een periode van drie tot vier maanden. Dit wordt ingezet bij oudere kinderen met uitgebreide vlekken op de romp.
Gebruik bij zonblootstelling altijd een zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger. Dit voorkomt dat het kleurverschil groter wordt. Op dagen met een hoge zonkracht is extra bescherming extra belangrijk. Je kunt kiezen voor een minerale of chemische zonnebrandcrème, afhankelijk van de voorkeur.
In de meeste gevallen is pityriasis alba onschuldig en kun je thuis behandelen met een vochtinbrengende crème. Er zijn situaties waarbij een bezoek aan de huisarts verstandig is.
Een huisarts stelt de diagnose op basis van het uiterlijk van de vlekjes. Bij aanhoudende klachten of twijfel over de diagnose verwijst de huisarts je door naar een dermatoloog.
Heb je nog vragen over witte vlekken op de huid of huidklachten door de zon? Bekijk ook onze andere artikelen.
De website over de zon en huid, bescherming tegen UV en zonnebrandcrème. Bescherm jezelf altijd als je de zon in gaat.
