Wat is hyperpigmentatie precies?
Bij hyperpigmentatie maakt je huid op een plek meer pigment aan dan in de omgeving. Je ziet dan bruine vlekken of een donkerder stuk huid dat langer aanwezig blijft dan een simpele verkleuring van de huid door de zon. Je huidskleur hangt samen met melanine. Als de aanmaak of afzetting van pigment tijdelijk opspeelt ontstaat een zichtbaar verschil met de huid eromheen. Dat is op zich meestal ongevaarlijk maar het kan cosmetisch storend zijn.
Welke vormen zie je het meest?
Hieronder staan drie patronen die je vaak tegenkomt. De tabel helpt om ze in het dagelijks leven te herkennen.
Als donkere plekken duidelijk samenhangen met zon of UV horen daar ook specifieke benamingen bij. Lentigo solaris zijn goedaardige levervlekken door cumulatieve zon. Poikiloderma van Civatte geeft vaak een roodbruin patroon aan hals en wangen met pigment en vaatjes.
Waar komt het door?
De aansturing van pigment is een normale reactie van de huid op bepaalde prikkels. In de praktijk spelen deze factoren vaak een rol:
- Ultraviolet licht geeft een duidelijke prikkel aan pigmentcellen en kan bestaande vlekken donkerder maken.
- Hormonen, zwangerschap, anticonceptie, de menopauze en sommige medicijnen kunnen een ongelijke pigmentatie uitlokken, vooral in het gezicht.
- Huidontsteking, acne, eczeem en wrijving kunnen achteraf een donkere plek achterlaten als de huid weer kalmeert. Bij een donkerder huidskleur valt zo'n plek na een ontsteking of wond voor veel mensen sneller of langer op dan bij een zeer lichte huid.
- Medicijnen en ziekten, sommige geneesmiddelen en een paar zeldzame hormoonziekten kunnen de huid donkerder maken. Bij vermoeden van zo'n onderliggende oorzaak raden we je aan om langs de huisarts te gaan.
Bij vitiligo werkt het juist andersom en ontstaan juist lichtere, witte plekken.
Hoe herken je het?
Meestal zie je een egale donkere kleur die afsteekt ten opzichte van de normale huid. De kleur loopt van lichtbruin tot donkerder bruin afhankelijk van je basis huidskleur en de oorzaak. Jeuk of pijn hoort niet standaard bij een simpele pigmentvlek. Bij pijn, snelle groei, bloeden of een totaal ander uiterlijk raden we aan om langs de huisarts te gaan.
Wat kun je zelf doen en wat hoort bij de arts?
Lichte hyperpigmentatie kan na maanden rustiger worden vooral als je de huid rust geeft. Kies milde producten zonder agressief schrobben en test nieuwe crèmes stapsgewijs op een kleine plek.
Ga geen sterke middelen of internettrucs uitproberen zolang je niet weet wat er met je huid aan de hand is. Wat bij een ander werkt kan bij jou juist irritatie geven of extra pigment aanwakkeren.
Crèmes met stoffen die de pigmentaanmaak remmen of de huid rustiger maken, worden soms voorgeschreven of geadviseerd in de apotheek.
