Wat is zonneallergie?
Bij een zonneallergie reageert je huid overmatig op zonlicht. Je krijgt jeukende plekken, bultjes, blaasjes of vlekken. Vaak zie je dat eerst in het voorjaar of na een periode weinig zon, bijvoorbeeld na een wintersport of een zonnige vakantie. De plekken zitten meestal op huid die in de zon heeft gezeten. Dat is niet hetzelfde als een klassieke zonnebrand, die meestal sneller zichtbaar is.
Meer weten over hoe je huid reageert op warmte zonder typische zonuitslag? Lees ook warmte-uitslag voor het verschil met puur warmte-gerelateerde klachten.
Welke varianten bestaan er?
Niet elke huidreactie op licht is hetzelfde. Hieronder vind je de hoofdkenmerken per variant.
Wat merk je?
Over het algemeen ervaren de meeste mensen de volgende symptomen;
- Rode bultjes, blaasjes of vlekjes met jeuk op de huid die in de zon heeft gezeten.
- Vaak is die het geval voor de oren in het voorjaar.
- Het treedt binnen enkele minuten op tot zelfs een dag of meer na blootstelling aan de zon, afhankelijk van de reactie.
- Je kunt ook een branderig gevoel, lichte zwelling of schilfering zien.
- Bij zonne-urticaria: ook misselijkheid of benauwdheid kan optreden.
- De huiduitslag bij zonneallergie is niet besmettelijk.
In de tabel zie je de verschillen met een verbrande huid door de zon:
Wat zijn oorzaken?
Je huid reageert op ultraviolette straling in zonlicht. Bij zonneallergie is die reactie een overgevoeligheidsreactie. Waarom de ene persoon wel en de andere niet reageert, is niet volledig te verklaren.
Wel weten wat dat aanleg in families vaker voorkomt. Ook speelt mee dat je huid in het voorjaar nog niet gewend is aan felle zonnestralen.
Soms kan ook een stof die je meedraagt op je huid bijdragen aan de allergische reactie. Bepaalde medicijnen zoals prednisolon kunnen ook de lichtgevoeligheid verhogen en je nog gevoeliger maken voor een allergische reactie.
Stop alleen nooit zomaar met je medicijnen. Overeg samen met je huisarts als je vermoed dat medicatie je zonneallergie verergert.
Wie krijgt dit vaker?
Zonneallergie kan op elke leeftijd voorkomen. Je ziet deze klachten vaker bij een lichte huid en bij vrouwen en tieners. Erfelijkheid kan een rol spelen. Heb je nooit last gehad van zonneallergie? Dit biedt geen garantie voor de toekomst! Je kan altijd een allergische reactie ontwikkelen op UV licht.
Meestal binnen enkele dagen tot ongeveer een week worden de klachten minder, mits je niet opnieuw bloot bent gesteld aan de (felle) zon. Dit gebeurt meestal in het nieuwe voorjaar of na een tijd met weinig zon.
Wil je je SPF goed afstemmen op je situatie, lees dan welke SPF je nodig hebt. Een hoge factor en herhalen na zwemmen of zweten blijft de basis van bescherming.
Wat kan helpen?
Bij veel mensen nemen de plekken vanzelf af binnen enkele dagen tot ongeveer een week, mits je de zon vermijdt. Dat sluit aan bij de huisartsenrichtlijnen in Nederland. Bij hevige jeuk kan een verkoelende gel met levomenthol helpen.
Blijft de reactie aanwezig? Een korte kuur met een milde corticosteroïdzalf kan de klachten verlichten. Bij zware ontsteking kan een korte kuur prednisolon worden overwogen. Dat heeft sterke bijwerkingen en gebeurt alleen op basis van medisch consult.
Blijven je klachten terugkomen? In dat geval biedt lichttherapie mogelijk een uitkomst. Tijdens deze behandeling bouw je geleidelijk de tolerantie op van je huid tegen uv licht. Mogelijke nadelen van lichttherapie is dat het de huid sneller kan verouderen en een hoger huidkankerrisico met zich meebrengt.
Voor ernstige zonne-urticaria bestaan gerichte therapieën. De huisarts kan je hier meer over vertellen.
Zo voorkom je zonneallergie
De meest effectieve maatregel is simpwelweg minder in de zon zitten, met name tussen 12 en 16 uur. Ga niet onbeschermd de zon in. Zoek schaduw in het middaguur en bedek huid met kleding en een pet of hoed. Vermijd bewust de zonnebank als je weet dat je huid zo reageet!.
Bekijk hier de dagelijkse zonkracht als je plannen maakt om een buitenactiviteit te organiseren.
Ouders met vragen over jeuk bij kinderen lezen verder op zonneallergie bij kinderen. Zie je vooral lichtere plekken na langere zon, lees dan meer over witte vlekken op de huid na zonnen.
Algemene richtlijnen voor huisartsen over zonneallergie vind je bij de NHG.
